اعتبارسنجی اخبار آحاد از منظر اصولی و معرفت‌شناختی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار و عضو هیأت علمی دانشگاه حضرت معصومه سلام الله علیها

2 دکترای تفسیر تطبیقی از دانشگاه قم، طلبه حوزه علمیه قم.

چکیده

اخبار آحاد حجم گسترده‌ای از میراث حدیثی مسلمانان را تشکیل می‌دهند. چگونگی اعتبارسنجی آن‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این اخبار به لحاظ موضوعی به دو دسته فقهی و غیر فقهی قابل تقسیم هستند که در اعتبارسنجی آن‌ها نیز دو رویکرد متفاوت اصولی و معرفت‌شناختی مطرح شده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی ابتدا به تبیین این دو رویکرد و تشریح معنای اعتبار و ملاک آن از منظر هر یک از آن‌‌ها پرداخته و سپس با لحاظ ملاک‌های مذکور و با هدف دستیابی به دیدگاه روایی در مسئله اعتبارسنجی اخبار آحاد، روایات معصومانb را مورد بررسی قرار داده و به این نتیجه دست یافته که ملاک اعتبارسنجی مورد اشاره در روایات برای هر دو دسته اخبار فقهی و غیر فقهی، «موافقت با آموزه‌های قرآن و سنت» است. راست‌آزمایی نشان می‌دهد ملاک مزبور در هر دو رویکردِ اصولی و معرفت‌شناختی، دارای اعتبار بوده و نزد بسیاری از دانشمندان،مبنای اعتبارسنجی روایات قرار گرفته است. این ملاک نسبت به بررسی سندی، مقدم بوده و از آن کفایت می‌کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Validation of Single Report (khabar al-wahid) from a principled (usul-) and epistemological perspective

چکیده [English]

The Single Reports (Khabar al-Wahid) constitutes a large volume of Muslim hadith heritage. How we assess their credibility is of particular importance. These Reports (Khabar al-Wahid) can be divided into two categories, jurisprudential and non-jurisprudential. In their validation, two different principled and epistemological approaches have been proposed. The present study with a descriptive-analytical method first explains these two approaches and explains the meaning of validity and its criteria from the perspective of each of them, and then in terms of these criteria and intending to achieve narrative perspective on the validity of Single Reports (Akhabar al-AahAd), the narrations of the Masumeens (infallible) (PBUT) has examined, and it came to the conclusion that the criterion for validation mentioned in the narrations for both categories of jurisprudential and non-jurisprudential Single Reports is "agreement with the teachings of the Qur'an and Sunnah.” Verification shows that this criterion is valid in both principled and epistemological approaches and has been the basis for the validation of narrations for many scholars. This criterion precedes and suffices over the examination of a document.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Single Report
  • Reports Validity
  • Spiritual agreement
  • Validation
  • epistemology