پژوهشنامه علوم حدیث تطبیقی

پژوهشنامه علوم حدیث تطبیقی

گستره استفاده از علم اصول در استنباط از قرآن و سنت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 هیئت علمی جامعه المصطفی ص العالمیه
2 طلبه سطح 3 حوزۀ علمیه قم و دانشجو کارشناسی ارشد رشته علوم ارتباطات اجماعی.
چکیده
کتاب خدا و سنت اهل‌بیت «علیهم‌السلام» دو میراث گران‌بهایی هستند که رسول مکرم اسلام از خود به جای گذاشتند که امروزه محوری‏ترین منبع علوم‌انسانی – اسلامی به‌شمار می‌روند؛ لکن مراجعه به قرآن کریم و احادیث معصومین «علیهم‌السلام» بدون متد و روش امکان‌پذیر نیست و چه بسا موجب به خطا رفتن و به‌وجود آمدنِ انحرافاتی جبران ناپذیر گردد. فقهای عظام برای استوار شدنِ استنباط از علم اصول و روش اجتهادی استفاده می‌کنند تا فهمشان ضابطه-مند گردد. گرچه علما از علم اصول در استنباطات فقهی استفاده می‌کنند؛ اما جای این پرسش باقی می‌ماند که قلمرو استفاده از علم اصول و روش اجتهادی تا کجاست؟ به تعبیر دیگر آیا اختصاص به علم فقه و استنباط مسائل فرعی اسلام دارد یا قلمرو آن فراتر از علم فقه بوده، همۀ مفاهیم دینی و اسلامی برداشت شونده از دو منبع کتاب و سنت را در بر می گیرد؟ در این پژوهش با روش کتابخانه‌ای و با رویکرد توصیفی – تحلیلی و با در نظر گرفتنِ اینکه قرآن و حدیث، دو منبع اساسی برای استخراج علوم‌انسانی –اسلامی هستند و راه استخراج و فهم از این منابع، به کارگیری روش اجتهادی است؛ سعی شده تا گسترۀ نیاز به این روش در علوم مختلف انسانی – اسلامی تبیین گردد. یافته‌های تحقیق نشان از لزوم به کارگیری فن اجتهاد و استفاده از علم اصول در همۀ رشته‌های علوم‌انسانی – اسلامی نظیر فلسفه و کلام، اخلاق، سیاست و روابط بین الملل، روان شناسی رشد و جامعه شناسی اسلامی دارد.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 13 اردیبهشت 1405

  • تاریخ دریافت 26 آبان 1402
  • تاریخ پذیرش 14 دی 1404