بررسی تضعیف ابو المفضل شیبانی در تحریف و جعل اسناد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری تاریخ اهل بیت ع، مجتمع آموزش عالی تاریخ سیره وتمدن اسلامی وابسته به جامعه المصطفی العالمیه

2 دانشگاه قم

14/pht.2021.8682.1142

چکیده

ابوالمفضل شیبانی (م۳۸۷ق) از جمله راویان پرکاری است که روایات پرشماری در منابع حدیث و کلام فرق اسلامی دارد، و حتی جمعی از بزرگان فریقین، او را به حافظ بودن ستود‌ه‌اند. با وجود این، او گاه دخل و تصرفات غیر متعهدانه‌ای در نقل روایات و اسناد داشته، و جمعی از رجالیان متقدم، او را تضعیف کرده‌اند؛ مانند جمع زیادی از مشایخ نجاشی و برخی از بزرگان عامی سده 4 و 5 همچون دارقطنی و برخی از شاگردان روایی شیبانی. در این میان از امامیه نیز بزرگانی چون ابن‌غضائری او را متهم به سند سازی کرده‌اند. اما جمعی از عالمان قرون اخیر، پیشنیان رجالی را به تندروی یا تأثیرپذیری از نگرش‌های کلامی عامه در تضعیف متهم کرده‌اند. بنا بر این، مسأله اصلی مقاله یافتن راه‌هایی برای قضاوت در این اختلافات است. یافته تحقیق آن است که نقد‌های این عالمان بر تضعیفات پیشینیان نا‌تمام است، و با روش‌هایی تاریخی مانند ابحاث طبقاتی و بررسی‌های تطبیقی منابع می‌توان برخی از تحریفات شیبانی را کشف کرد. هم‌چنین شیبانی مانند برخی از جریان‌های حدیثی رقیب امامیه، گاه با مقابله به مثل، اسنادی ساختگی در تأیید مذهب ارائه داده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Examination of the Discrediting of **Abu al‑Mufaddal al‑Shaybani** in the Distortion and Fabrication of Chains of Transmission.

چکیده [English]

Abul-Mufaddal Shaibani (D.387h) is one of the prolific narrators who has numerous accounts of Islamic hadith and kalam sources and some scholars have praised him as a "hafez". However, he has sometimes had tampered with narratives, and a number of early Rejalis have weakened him, such as a large crowd of Najashi elders and some of the 4th and 5th century sunni scholars such as Darqotni and some of Shaibani's disciples. Meanwhile, some of Imamiyah such as Ibn Ghaza'eri have accused him of documenting. But some of scholars of recent centuries have accused previous Rilalis of extremism or being influenced by Sunni's theological views. So the main point of the article is to find ways to judge these differences. The study's finding 1s that the critics of recent scholars at the ancestors' weakenings are unacceptable, and some Falsification of Shaibani can be uncovered by historical methods such as class revisions and comparative studies of sources. also, like some of the hadith groups they ar rival of the Imamiyyah, he has occasionally presented fabricated documents in support of religion.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Abul-Mufaddal Shaibani
  • Falsifying
  • forging documents
  • Hadith tradition
  • approach of Rejalis
دوره 8، شماره 14
پژوهشنامه علوم حدیث تطبیقی، سال هشتم، شماره 14،بهار و تابستان 1400 ش، ص 9-401
شهریور 1400
صفحه 136-167
  • تاریخ دریافت: 02 تیر 1399
  • تاریخ بازنگری: 21 آذر 1399
  • تاریخ پذیرش: 27 مهر 1400